Πριν ξεκινήσεις, προσπάθησε να διαβάσεις αυτό το άρθρο μέχρι το τέλος.
Αν σου είναι δύσκολο, μην πιέσεις τον εαυτό σου.
Αν όμως σε κάποια στιγμή νιώσεις την ανάγκη να σταματήσεις, να ανοίξεις μια άλλη καρτέλα, να κοιτάξεις το κινητό σου ή να φύγεις από τη σελίδα, κράτησε αυτή τη σκέψη.
Γιατί ίσως αυτό να είναι ακριβώς το θέμα που προσπαθεί να συζητήσει το άρθρο που ακολουθεί.
Το πέρασμα της πανδημίας από πάνω μας έκανε κάτι που η ανθρωπότητα είχε να βιώσει σε τέτοια κλίμακα από τον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο.
Ένα συλλογικό τραύμα.
Το πρόβλημα με το τραύμα είναι ότι όσο βρίσκεσαι μέσα του, δύσκολα το αναγνωρίζεις. Για να καταλάβεις τι πραγματικά σου συνέβη, χρειάζεται απόσταση. Χρειάζεται χρόνος. Χρειάζεται να κοιτάξεις πίσω.
Τα τελευταία χρόνια πήρα μια απόφαση. Να δημιουργήσω κάτι που θα με βοηθούσε να καταλάβω αν αυτό που βλέπω γύρω μου είναι πραγματικό ή αν αποτελεί απλώς προσωπική εντύπωση.
Τα αποτελέσματα δεν ήταν ενθαρρυντικά.
Η πανδημία δεν ήρθε μόνη της. Ήρθε μαζί με μια έκρηξη πληροφορίας, με κοινωνικά δίκτυα που διεκδικούν κάθε δευτερόλεπτο της προσοχής μας, με αλγόριθμους που μαθαίνουν τις αδυναμίες μας, με μια καθημερινότητα όπου ο ανθρώπινος νους βομβαρδίζεται ασταμάτητα από εικόνες, φόβους, απόψεις, ειδήσεις και ερεθίσματα.
Για πρώτη φορά ίσως στην ιστορία, αυτό που βρίσκεται σε κίνδυνο δεν είναι μόνο η οικονομία, οι θεσμοί ή οι κοινωνικές ισορροπίες.
Είναι η ίδια η ανθρώπινη συνείδηση.
Δεν γράφω αυτό το κείμενο ως θεωρία συνωμοσίας. Δεν στέκομαι απέναντί σου ισχυριζόμενος ότι γνωρίζω την αλήθεια. Σου λέω όμως ότι υπάρχουν αρκετές ενδείξεις για να αναρωτηθείς αν υπάρχει ένα πρόβλημα που αξίζει να εξετάσεις μόνος σου.
Παράλληλα με αυτό το site δημιουργήθηκε και ένα ραδιόφωνο. Ένα ραδιόφωνο που επαναλαμβάνει μονότονα συγκεκριμένα θέματα. Όχι τυχαία. Αλλά επειδή σχεδόν όλες οι τεχνικές επιρροής βασίζονται στην ίδια αρχή: στην κατάληψη της προσοχής. Στην επανάληψη. Στη συναισθηματική φόρτιση. Στην αξιοποίηση γεγονότων για τη διαμόρφωση αντιλήψεων και αποφάσεων.
Το πόσοι άνθρωποι έφτασαν σε αυτό το ραδιόφωνο μέσα από το site δεν είναι η ώρα να το συζητήσω. Κάποια στιγμή θα παρουσιάσω τα τεχνικά στοιχεία. Και αυτά τα στοιχεία δείχνουν προς μια κατεύθυνση που προσωπικά με προβληματίζει.
Εδώ και χρόνια η επιστήμη χτυπάει το καμπανάκι.
Από το «Δόγμα του Σοκ» μέχρι το πείραμα του Αόρατου Γορίλα και δεκάδες έρευνες γύρω από την ανθρώπινη προσοχή, οι προειδοποιήσεις βρίσκονται μπροστά μας.
Γνωστοί μουσικοί στάθηκαν ανώνυμοι σε σταθμούς του μετρό και οι περισσότεροι πέρασαν δίπλα τους χωρίς να τους δουν.
Άνθρωποι περπατούν καθημερινά μέσα σε έναν ωκεανό πληροφορίας και αντιλαμβάνονται όλο και λιγότερα από όσα συμβαίνουν γύρω τους.
Η επιστήμη έκανε τη δουλειά της.
Τα δεδομένα υπάρχουν.
Οι προειδοποιήσεις δόθηκαν.
Το ερώτημα είναι αν ακούσαμε.
Αν πιστεύεις ότι η ψυχολογική γνώση δεν χρησιμοποιείται από κανέναν για να επηρεάζει συμπεριφορές, αποφάσεις και αντιλήψεις, τότε πιθανότατα δεν έχω κάτι να σου προσφέρω με αυτό το κείμενο.
Αν όμως έχει περάσει έστω και μία φορά από το μυαλό σου ότι ίσως όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας — και μέσα μας — έχουν κάποια κοινή αφετηρία, τότε ίσως αξίζει να συνεχίσουμε αυτή τη συζήτηση.
Εγώ θα συνεχίσω να γράφω.
Όχι επειδή πιστεύω ότι έχω όλες τις απαντήσεις.
Αλλά επειδή φοβάμαι ότι οι σωστές ερωτήσεις γίνονται όλο και πιο σπάνιες.
Με την παράκληση να μην εκληφθεί αυτό ως μια φθηνή προσπάθεια να κερδίσω την προσοχή σου, θα σου ζητήσω μόνο κάτι απλό.
Μπες για λίγα λεπτά στο ραδιόφωνο.
Άκου.
Και κρίνε.
Όχι εμένα.
Όχι το site.
Όχι τις απόψεις μου.
Κρίνε πρώτα τον εαυτό σου.
Αν έχεις ξαναμπεί σε αυτό το site, αναρωτήσου γιατί ποτέ από απλή περιέργεια δεν πάτησες το κουμπί του ραδιοφώνου για να ακούσεις τι ακριβώς λέγεται εκεί μέσα.
Ίσως να υπάρχει μια πολύ λογική εξήγηση.
Ίσως να μην υπάρχει καμία.
Από εκεί και πέρα τα πράγματα δεν βρίσκονται στα δικά μου χέρια.
Βρίσκονται στα δικά σου.