Οι συνθήκες που διαμορφώνονται στην περιοχή επιβάλλουν να εγκαταλείψουμε το ερώτημα «τι θα κάνουμε με την Τουρκία» και να αρχίσουμε να συζητάμε σοβαρά το ερώτημα «τι θα κάνουμε μαζί με την Τουρκία».

Για δεκαετίες, στην Ελλάδα και στην Τουρκία, ο δημόσιος διάλογος περιστρέφεται γύρω από το ίδιο ερώτημα. Τι θα κάνει η μία χώρα απέναντι στην άλλη. Πώς θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα την Τουρκία. Πώς θα απαντήσει η Τουρκία στην Ελλάδα. Ποιος απειλεί ποιον. Ποιος εξοπλίζεται περισσότερο. Ποιος έχει το δίκιο με το μέρος του.

Όμως ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με ταχύτητα που δεν θυμίζει καμία άλλη εποχή μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.

Πόλεμοι ξεσπούν σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη. Ολόκληρες περιοχές μετατρέπονται σε πεδία σύγκρουσης. Οι οικονομίες αναδιατάσσονται. Οι ενεργειακοί δρόμοι επανασχεδιάζονται. Οι μεγάλες δυνάμεις συγκρούονται για επιρροή, αγορές, πρώτες ύλες και στρατηγικό έλεγχο.

Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ίσως ήρθε η ώρα να τεθεί ένα διαφορετικό ερώτημα.

Όχι τι θα κάνουμε με την Τουρκία.

Αλλά τι θα κάνουμε μαζί με την Τουρκία.

Η ερώτηση αυτή δεν προϋποθέτει συμφωνία. Δεν απαιτεί εγκατάλειψη εθνικών θέσεων. Δεν ζητά από κανέναν να ξεχάσει την ιστορία του ή να παραιτηθεί από τα δικαιώματά του.

Ζητά όμως κάτι πολύ πιο σημαντικό.

Να αναρωτηθούμε ποιος πραγματικά ωφελείται από μια διαρκή κατάσταση έντασης ανάμεσα σε δύο λαούς που ζουν δίπλα-δίπλα εδώ και αιώνες.

Ο Έλληνας που αγωνιά για το μέλλον των παιδιών του δεν έχει τίποτα να κερδίσει από μια πολεμική σύγκρουση.

Ο Τούρκος που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στις δικές του οικονομικές δυσκολίες δεν έχει τίποτα να κερδίσει από μια πολεμική σύγκρουση.

Οι οικογένειες που θα κληθούν να θρηνήσουν νεκρούς δεν θα κερδίσουν τίποτα.

Οι κοινωνίες που θα βρεθούν αντιμέτωπες με την καταστροφή δεν θα κερδίσουν τίποτα.

Κάθε φορά που οι λαοί οδηγούνται σε πόλεμο, κάποιοι άλλοι έχουν ήδη υπολογίσει το κόστος και το όφελος. Κάποιοι άλλοι έχουν ήδη αποφασίσει ποια συμφέροντα θα εξυπηρετηθούν και ποιοι θα πληρώσουν τον λογαριασμό.

Η ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα όπου οι λαοί πλήρωσαν με αίμα αποφάσεις που δεν πήραν ποτέ οι ίδιοι.

Σήμερα η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο μεγάλων γεωπολιτικών σχεδιασμών. Ενέργεια, εμπορικοί δρόμοι, θαλάσσιες ζώνες, στρατιωτικές ισορροπίες και περιφερειακές συμμαχίες δημιουργούν ένα περιβάλλον εξαιρετικά σύνθετο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η μεγαλύτερη παγίδα θα ήταν να πιστέψουμε ότι το μοναδικό πρόβλημα της Ελλάδας είναι η Τουρκία και το μοναδικό πρόβλημα της Τουρκίας είναι η Ελλάδα.

Οι δύο χώρες έχουν διαφορές. Σοβαρές διαφορές.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι καταδικασμένες να αλληλοσκοτωθούν.

Η διαφωνία δεν είναι πόλεμος.

Η διπλωματία δεν είναι αδυναμία.

Η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων δεν προϋποθέτει την καταστροφή του γείτονα.

Αντίθετα, η πραγματική δύναμη ενός λαού φαίνεται όταν μπορεί να υπερασπίζεται τα συμφέροντά του χωρίς να παραδίδεται στον φόβο, στο μίσος και στην υστερία.

Ίσως λοιπόν το πιο κρίσιμο ερώτημα της εποχής μας να μην είναι ποιος έχει δίκιο.

Ίσως το πιο κρίσιμο ερώτημα να είναι αν οι λαοί της Ελλάδας και της Τουρκίας θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθούν ως πιόνια σε παιχνίδια που σχεδιάζονται πολύ μακριά από τις δικές τους ζωές.

Γιατί αν κάποια μέρα γεμίσει το Αιγαίο με νεκρούς νέους ανθρώπους από τις δύο πλευρές, δεν θα έχουν χάσει οι κυβερνήσεις.

Δεν θα έχουν χάσει οι γεωπολιτικοί σχεδιαστές.

Δεν θα έχουν χάσει όσοι χαράσσουν στρατηγικές πάνω σε χάρτες.

Θα έχουν χάσει οι λαοί.

Και τότε θα είναι αργά να ανακαλύψουν ότι έκαναν τη χάρη σε άλλους να μοιράσουν τα κέρδη πάνω από τα δικά τους ερείπια.

Yunanistan ve Türkiye, Yeni Dünya Düzenine Bu İyiliği Yapıp Birbirlerini Öldürmemeli

Bölgemizde oluşan koşullar artık bize şu soruyu sordurmalıdır: “Türkiye ile ne yapacağız?” değil, “Türkiye ile birlikte ne yapacağız?”

Onlarca yıldır hem Yunanistan’da hem de Türkiye’de kamuoyu aynı sorunun etrafında dönüp duruyor. Yunanistan Türkiye’ye karşı ne yapacak? Türkiye Yunanistan’a nasıl cevap verecek? Kim kimi tehdit ediyor? Kim daha fazla silahlanıyor? Kimin haklı olduğu iddiası daha güçlü?

Ancak etrafımızdaki dünya, Soğuk Savaş’tan bu yana görülmemiş bir hızla değişiyor.

Dünyanın farklı bölgelerinde savaşlar patlak veriyor. Bütün coğrafyalar çatışma alanlarına dönüşüyor. Ekonomiler yeniden şekilleniyor. Enerji yolları yeniden çiziliyor. Büyük güçler nüfuz, pazarlar, doğal kaynaklar ve stratejik üstünlük için mücadele ediyor.

Bu yeni gerçeklik içinde belki de artık farklı bir soru sormanın zamanı gelmiştir.

Türkiye ile ne yapacağız?

Hayır.

Türkiye ile birlikte ne yapacağız?

Bu soru, anlaşmazlıkların ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kimsenin ulusal haklarından vazgeçmesini istemez. Tarihin unutulmasını ya da meşru taleplerin terk edilmesini gerektirmez.

Ama çok daha önemli bir şeyi gerektirir:

Yüzyıllardır yan yana yaşayan iki halk arasındaki sürekli gerilimden gerçekte kimin fayda sağladığını sorgulamayı.

Çocuklarının geleceği için kaygılanan bir Yunan vatandaşının savaştan kazanacağı hiçbir şey yoktur.

Geçim mücadelesi veren bir Türk vatandaşının savaştan kazanacağı hiçbir şey yoktur.

Evlatlarını kaybedecek ailelerin kazanacağı hiçbir şey yoktur.

Yıkımla karşı karşıya kalacak toplumların kazanacağı hiçbir şey yoktur.

Halklar savaşa sürüklendiğinde, birileri çoktan maliyeti ve kazancı hesaplamıştır. Birileri çoktan hangi çıkarların korunacağına ve bedeli kimin ödeyeceğine karar vermiştir.

Tarih, kendi kararları olmayan savaşların bedelini kanlarıyla ödeyen halkların hikâyeleriyle doludur.

Bugün Doğu Akdeniz büyük jeopolitik planların merkezindedir. Enerji kaynakları, ticaret yolları, deniz yetki alanları, askerî dengeler ve bölgesel ittifaklar son derece karmaşık bir tablo oluşturmaktadır.

Böyle bir ortamda yapılabilecek en büyük hata, Yunanistan’ın tek sorununun Türkiye, Türkiye’nin tek sorununun da Yunanistan olduğuna inanmaktır.

İki ülkenin ciddi anlaşmazlıkları vardır.

Ama bu, birbirlerini öldürmek zorunda oldukları anlamına gelmez.

Anlaşmazlık savaş değildir.

Diplomasi zayıflık değildir.

Ulusal çıkarları savunmak, komşunun yıkımını istemeyi gerektirmez.

Gerçek güç, bir halkın çıkarlarını savunurken korkuya, nefrete ve histeriye teslim olmamasıdır.

Belki de çağımızın en önemli sorusu kimin haklı olduğu değildir.

Belki de asıl soru şudur:

Yunan ve Türk halkları, kendi hayatlarından çok uzak yerlerde tasarlanan oyunlarda piyon olmayı kabul edecek mi?

Çünkü bir gün Ege Denizi’nin iki yakası da genç insanların cenazeleriyle dolarsa, kaybeden hükümetler olmayacaktır.

Kaybeden strateji masalarında oturanlar olmayacaktır.

Kaybeden haritalar üzerinde plan yapanlar olmayacaktır.

Kaybeden halklar olacaktır.

Ve o zaman, başkalarının kendi çıkarlarını onların yıkımı üzerinden paylaşmasına izin verdiklerini anlamak için çok geç kalınmış olacaktır.

Christos Koutsis
Gazeteci – Köpek Eğitmeni
christoskoutsis.com