Κάποτε η ιστορία της Βαβυλώνας παρουσιαζόταν σαν ένας μύθος για ανθρώπους που έχασαν τη δυνατότητα να συνεννοούνται. Σήμερα όμως, ίσως για πρώτη φορά, βλέπουμε το πραγματικό της νόημα να ξεδιπλώνεται μπροστά μας με απόλυτη ακρίβεια.
Οι άνθρωποι συνεχίζουν να μιλούν την ίδια γλώσσα. Χρησιμοποιούν τις ίδιες λέξεις. Δημοκρατία. Ελευθερία. Δικαιοσύνη. Πατρίδα. Αγάπη. Ανθρωπισμός.
Και όμως… ο καθένας εννοεί κάτι τελείως διαφορετικό.
Η κοινωνία έχει σπάσει σε αμέτρητα μικρά κομμάτια. Ομάδες. Υποομάδες. Πολιτικές φυλές. Θρησκευτικά στρατόπεδα. Ιδεολογικά στρατόπεδα. Κοινωνικές «ταυτότητες». Ψηφιακές αγέλες.
Ο καθένας ζει μέσα σε έναν μικρό κλειστό κόσμο, όπου όλοι συμφωνούν μεταξύ τους, όλοι επιβεβαιώνουν ο ένας τον άλλον και όλοι αισθάνονται πως υπηρετούν έναν ανώτερο σκοπό.
Και κάπου εκεί αρχίζει η πραγματική παγίδα.
Γιατί όταν ο άνθρωπος εγκλωβιστεί ολοκληρωτικά σε μία ιδεολογία, σε μία παράταξη, σε μία θρησκευτική ή κοινωνική ταυτότητα, σταματά να βλέπει το σύνολο. Βλέπει μόνο το κομμάτι που του επιτρέπεται να δει.
Δεν παρατηρεί πλέον την πραγματικότητα· παρατηρεί μόνο την αντανάκλαση της ομάδας του.
Έτσι δημιουργείται η σύγχρονη Βαβυλώνα.
Όχι επειδή χάσαμε τη γλώσσα μας.
Αλλά επειδή χάσαμε το κοινό σημείο αναφοράς.
Ο ένας μιλά για ελευθερία και εννοεί απόλυτο έλεγχο.
Ο άλλος μιλά για δικαιοσύνη και εννοεί εκδίκηση.
Άλλος μιλά για πρόοδο και εννοεί κατάργηση κάθε ορίου.
Κάποιος άλλος μιλά για παράδοση και εννοεί φόβο απέναντι σε οτιδήποτε νέο.
Και μέσα σε αυτό το χάος, οι άνθρωποι αρχίζουν να μισούν ο ένας τον άλλον χωρίς καν να έχουν καταλάβει ότι συχνά φοβούνται ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Το πιο επικίνδυνο όμως είναι άλλο.
Όσο πιο βαθιά βυθίζεται κάποιος σε ένα δόγμα, τόσο περισσότερο πιστεύει ότι είναι “αφυπνισμένος”.
Ενώ στην πραγματικότητα μπορεί απλώς να έχει αντικαταστήσει ένα κλουβί με ένα άλλο.
Η μεγάλη εικόνα δεν αποκαλύπτεται σε εκείνον που φωνάζει πιο δυνατά.
Δεν αποκαλύπτεται σε εκείνον που ανήκει στη “σωστή πλευρά”.
Δεν αποκαλύπτεται σε όποιον ακολουθεί τυφλά σημαίες, κόμματα, θρησκείες ή στρατόπεδα.
Αποκαλύπτεται μόνο όταν ο άνθρωπος αποκτήσει τη δύναμη να σταθεί μόνος απέναντι στην πραγματικότητα.
Χωρίς δόγμα.
Χωρίς φυλετική τύφλωση.
Χωρίς ανάγκη να ανήκει κάπου για να αισθανθεί ασφαλής.
Τότε αρχίζει να βλέπει κάτι που οι περισσότεροι αδυνατούν να αντικρίσουν.
Ότι πίσω από τις τεχνητές διαχωριστικές γραμμές, πίσω από τα στρατόπεδα και τις ιδεολογικές ταμπέλες, οι άνθρωποι είναι πολύ πιο όμοιοι απ’ όσο θέλουν να πιστεύουν.
Και ίσως τελικά η πραγματική ελευθερία να ξεκινά ακριβώς εκεί.
Τη στιγμή που ο άνθρωπος παύει να σκέφτεται σαν μέλος αγέλης και αρχίζει ξανά να βλέπει σαν άνθρωπος.
Γιατί η Βαβυλώνα δεν κατέρρευσε μόνο από την αλαζονεία της.
Κατέρρευσε όταν οι άνθρωποι έπαψαν πραγματικά να καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον.
Και αυτό είναι ίσως η μεγαλύτερη προειδοποίηση για τον κόσμο που χτίζεται σήμερα.
Προσέξτε.
Γιατί το τέλος της Βαβυλώνας δεν ήταν καλό.