Κάθε χρόνο, στις 29 Μαΐου, επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό από την πλευρά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης παρουσιάζεται όχι απλώς ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως σύγχρονο πολιτικό σύμβολο ισχύος και συνέχειας της οθωμανικής κληρονομιάς.
Το πραγματικό ζήτημα όμως δεν είναι η ίδια η ιστορική επέτειος. Είναι το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιείται φέτος. Η περιοχή βρίσκεται ήδη σε κατάσταση νευρικής έντασης, με ανοιχτά μέτωπα, γεωπολιτική αστάθεια, πολέμους, ενεργειακές συγκρούσεις και μια γενικευμένη επιθετική ρητορική που διαπερνά ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η 29η Μαΐου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Μία φράση, μία υπερβολή, μία εμπρηστική αναφορά ή ένας συμβολισμός που ξεφεύγει από τα όρια της εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης μπορεί να δημιουργήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Ειδικά όταν τέτοιες δηλώσεις αναπαράγονται σε πραγματικό χρόνο από διεθνή μέσα, κοινωνικά δίκτυα και πολιτικούς μηχανισμούς που λειτουργούν πλέον με όρους ταχύτητας και όχι ψυχραιμίας.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται ούτε υστερία ούτε υποτίμηση της κατάστασης. Χρειάζεται σοβαρότητα, καθαρό μυαλό και απόλυτη διπλωματική εγρήγορση. Οι ιστορικές επέτειοι στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο ποτέ δεν είναι απλές «εορταστικές» στιγμές. Συχνά λειτουργούν ως εργαλεία πολιτικών μηνυμάτων προς το εσωτερικό ακροατήριο, αλλά και ως δοκιμή αντιδράσεων προς το εξωτερικό.
Ακριβώς γι’ αυτό η φετινή 29η Μαΐου δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη τυπική ημερομηνία στο ημερολόγιο.