Για δεκαετίες, ο άνθρωπος προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι «εκπαιδεύει» τον σκύλο.
Στην πραγματικότητα, τις περισσότερες φορές δεν τον εκπαιδεύει. Τον χειραγωγεί.
Άλλοτε μέσω του φόβου.
Άλλοτε μέσω της επιβράβευσης.
Άλλοτε μέσω πίεσης.
Άλλοτε μέσω εξάρτησης.
Η σύγχρονη κοινωνία έμαθε να θεωρεί ότι η θετική εκπαίδευση είναι το αντίθετο της βίας. Όμως η αλήθεια είναι πιο άβολη. Η ευχαρίστηση και ο φόβος είναι δύο διαφορετικές όψεις του ίδιου μηχανισμού: της χειραγώγησης της συμπεριφοράς.
Όταν ένας σκύλος υπακούει μόνο επειδή φοβάται την πίεση, έχουμε καταπίεση.
Όταν υπακούει μόνο επειδή περιμένει ανταμοιβή, έχουμε συναλλαγή.
Και στις δύο περιπτώσεις, η σχέση παύει να είναι αληθινή.
Ο σκύλος δεν γεννήθηκε για να εκτελεί «κάτσε», «μείνε», «δίπλα» σαν μηχανή.
Γεννήθηκε για να συνυπάρχει.
Για να αναπτύσσει ισορροπία μέσα σε μια ομάδα.
Για να διαβάζει ενέργεια, συναισθήματα, σταθερότητα, αλήθεια.
Η πραγματική συνύπαρξη δεν βασίζεται ούτε στη λιχουδιά ούτε στον φόβο.
Βασίζεται στην φυσική ισορροπία μιας κοινής ζωής.
Ένας άνθρωπος που ζει πραγματικά με έναν σκύλο δεν χρειάζεται να παίζει θέατρο χαράς, ούτε να μοιράζει συνεχώς «μπράβο» που δεν νιώθει. Όπως επίσης δεν χρειάζεται να υψώνει φωνές, να επιβάλλεται ή να σπάει τον χαρακτήρα του ζώου για να αισθανθεί κυρίαρχος.
Ο σκύλος καταλαβαίνει πολύ περισσότερα από όσα αντέχει να παραδεχτεί ο άνθρωπος.
Καταλαβαίνει την ψεύτικη χαρά.
Καταλαβαίνει την ανασφάλεια.
Καταλαβαίνει τον θυμό που κρύβεται πίσω από «τεχνικές».
Καταλαβαίνει πότε κάποιος λειτουργεί μηχανικά.
Και ίσως εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο ψέμα της σύγχρονης εκπαίδευσης σκύλων: ότι η σχέση μπορεί να αντικατασταθεί από πρωτόκολλα.
Δεν μπορεί.
Η πραγματική σχέση δεν χτίζεται με scripts.
Δεν χτίζεται με clickers.
Δεν χτίζεται με ανταλλάγματα.
Δεν χτίζεται με εξουσία.
Χτίζεται μέσα από καθημερινή ζωή.
Μέσα από συνύπαρξη.
Μέσα από αληθινά συναισθήματα.
Μέσα από σιωπή.
Μέσα από κοινές στιγμές χωρίς στόχο και χωρίς «άσκηση».
Ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να γίνει εκπαιδευτής.
Χρειάζεται να γίνει ισορροπημένο μέλος της ομάδας.
Και ο σκύλος δεν χρειάζεται να γίνει «τέλειος».
Χρειάζεται να νιώθει ότι ζει δίπλα σε κάτι αληθινό.
Ίσως λοιπόν ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να μιλάμε για εκπαίδευση σκύλων.
Και να αρχίσουμε επιτέλους να μιλάμε για σχέση.
Δεν χαράζεται πρώτα ο δρόμος και μετά περπατιέται. Περπατιέται και αποκαλύπτεται.
Και μερικές φορές, οι πιο μεγάλες αλλαγές ξεκινούν από κάτι που οι άλλοι θεωρούν μικρό.
Έναν άνθρωπο που κάθεται δίπλα σε έναν σκύλο και λέει:
«Δεν θέλω να σε ελέγξω. Θέλω να ζήσουμε μαζί.»