Υπάρχουν δηλώσεις που περνούν απαρατήρητες μέσα στον θόρυβο της καθημερινής επικαιρότητας. Κι όμως, ορισμένες φορές κρύβουν μέσα τους μια αλήθεια πολύ μεγαλύτερη από τον χώρο στον οποίο υποτίθεται ότι ανήκουν.
Η σημερινή επισήμανση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ότι η στεγαστική κρίση συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, είναι μία από αυτές τις περιπτώσεις.
Όχι επειδή πρόκειται για κάποια επαναστατική ανακάλυψη. Η κοινή λογική το φωνάζει εδώ και χρόνια.
Αλλά επειδή η διαπίστωση αυτή δεν προέρχεται από έναν κοινωνιολόγο, έναν δημοσιογράφο ή έναν άνθρωπο που παρακολουθεί τις δυσκολίες της καθημερινότητας από απόσταση. Προέρχεται από τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Από έναν άνθρωπο που έχει αφιερώσει τη ζωή του στους αριθμούς, στους οικονομικούς δείκτες και στη λειτουργία της οικονομίας.
Και όταν ένας τέτοιος άνθρωπος παύει να μιλά μόνο για ποσοστά και αρχίζει να περιγράφει κοινωνικές συνέπειες, τότε αξίζει να προσέξουμε.
Για πολλά χρόνια το δημογραφικό παρουσιάστηκε σχεδόν αποκλειστικά ως πρόβλημα νοοτροπίας. Ακούσαμε αμέτρητες φορές ότι οι νέοι δεν θέλουν να κάνουν παιδιά, ότι προτιμούν την καριέρα, ότι αλλάζουν οι αξίες και οι προτεραιότητες της εποχής.
Όμως η πραγματικότητα είναι συχνά πολύ πιο απλή.
Πώς θα δημιουργήσει οικογένεια ένας νέος άνθρωπος όταν δυσκολεύεται να νοικιάσει σπίτι;
Πώς θα σχεδιάσει το μέλλον του όταν ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματός του εξαφανίζεται κάθε μήνα για τη στέγαση;
Πώς θα φέρει ένα παιδί στον κόσμο όταν η ίδια η αίσθηση σταθερότητας έχει μετατραπεί σε πολυτέλεια;
Το δημογραφικό δεν είναι μόνο ζήτημα αξιών.
Είναι και ζήτημα συνθηκών ζωής.
Μια κοινωνία που δυσκολεύεται να εξασφαλίσει στους νέους της στέγη, εργασία και προοπτική δεν αντιμετωπίζει απλώς οικονομικό πρόβλημα. Αντιμετωπίζει πρόβλημα συνέχειας.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η πραγματική σημασία της σημερινής παρέμβασης.
Γιατί πίσω από τις τιμές των ακινήτων, τα επιτόκια, τα ενοίκια και τις αγοραίες αξίες κρύβεται ένα πολύ πιο θεμελιώδες ερώτημα:
Μπορεί η Ελλάδα να ανανεώσει τον εαυτό της;
Αν η απάντηση είναι αρνητική, τότε το δημογραφικό παύει να είναι ένας αριθμός σε μια στατιστική υπηρεσία.
Γίνεται ζήτημα εθνικής επιβίωσης.
Και όταν ακόμη και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει προς αυτή την κατεύθυνση, ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα ως μια μακρινή απειλή του μέλλοντος.
Ίσως το μέλλον να έχει ήδη φτάσει.