Η Γάζα δεν είναι απλώς ένα κομμάτι γης στη Μέση Ανατολή. Είναι ένας τρόπος ύπαρξης που διαμορφώθηκε μέσα από γενιές ανθρώπων. Μέσα από οικογένειες που έζησαν στον ίδιο τόπο, μέσα από έθιμα, τραγούδια, προσευχές, γεύσεις, μνήμες και αξίες που πέρασαν από παππού σε εγγόνι. Μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί με στοιχεία αυτής της κοινωνίας. Αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Η αξία ενός πολιτισμού δεν μετριέται από το αν μας αρέσει. Μετριέται από το γεγονός ότι αποτελεί μια ξεχωριστή ανθρώπινη απάντηση στο ίδιο ερώτημα: τι έχει σημασία σε αυτόν τον κόσμο;
Αυτό είναι που συχνά αδυνατούμε να κατανοήσουμε. Όταν χάνεται ένας πολιτισμός, δεν χάνεται μόνο η μνήμη των ανθρώπων που τον δημιούργησαν. Χάνεται μια ολόκληρη εκδοχή της ανθρωπότητας. Ένας μοναδικός τρόπος να αντιλαμβάνεται κανείς τον κόσμο, τον χρόνο, την οικογένεια, την πίστη, το καθήκον και τη θέση του μέσα στο σύνολο.
Η τραγωδία της Γάζας γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν τη δει κανείς έξω από τα όρια της συγκεκριμένης σύγκρουσης. Γιατί η εξαφάνιση των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων δεν συμβαίνει μόνο εκεί. Συμβαίνει σχεδόν παντού. Οι πόλεις αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους. Οι τοπικές παραδόσεις υποχωρούν. Οι γλώσσες εξαφανίζονται. Οι κοινωνίες εγκαταλείπουν σταδιακά ό,τι τις έκανε ξεχωριστές για να ενταχθούν σε ένα παγκόσμιο μοντέλο που υπόσχεται ευκολία, ταχύτητα και ομοιομορφία.
Για πρώτη φορά στην ιστορία, η ανθρωπότητα διαθέτει την τεχνολογία να επικοινωνεί σε παγκόσμια κλίμακα και ταυτόχρονα κινδυνεύει να χάσει τον πλούτο που τη δημιούργησε. Η διαφορετικότητα των πολιτισμών δεν ήταν ποτέ εμπόδιο στην εξέλιξη του ανθρώπου. Ήταν το εργαστήρι της. Μέσα από αυτήν γεννήθηκαν οι τέχνες, οι φιλοσοφίες, οι θρησκείες, οι γλώσσες και οι ιδέες που διαμόρφωσαν τον κόσμο.
Ίσως λοιπόν το πραγματικό ερώτημα να μην είναι τι συμβαίνει σήμερα στη Γάζα. Ίσως το ερώτημα να είναι τι συμβαίνει σε εμάς όταν παρακολουθούμε την εξαφάνιση ενός πολιτισμού και τη θεωρούμε απλώς μια ακόμη είδηση.
Γιατί η απώλεια ενός πολιτισμού δεν αφορά μόνο εκείνους που τον έχασαν. Αφορά ολόκληρο το ανθρώπινο είδος. Κάθε φορά που σβήνει μια τέτοια φωνή, ο κόσμος γίνεται φτωχότερος. Όχι συναισθηματικά. Πραγματικά. Χάνει μία ακόμη δυνατότητα να κατανοήσει τον εαυτό του μέσα από διαφορετικά μάτια.
Και αν κάποτε φτάσουμε σε έναν πλανήτη όπου όλοι ζούμε με τον ίδιο τρόπο, σκεφτόμαστε με τον ίδιο τρόπο και καταναλώνουμε τον ίδιο τρόπο ζωής, τότε ίσως να έχουμε διατηρήσει το ανθρώπινο σώμα, αλλά να έχουμε χάσει αυτό που έκανε την ανθρωπότητα κάτι περισσότερο από ένα βιολογικό είδος.
Την ψυχή μας!