Η κριτική και η σάτιρα υπήρχαν πάντα.
Είναι κομμάτι της δημοκρατίας, κομμάτι της έκφρασης, κομμάτι της ίδιας της κοινωνίας.
Υπάρχει όμως μια γραμμή.
Και αυτή η γραμμή δεν μπαίνει από τον νόμο.
Μπαίνει από εμάς.
Πριν από λίγες ώρες ανέβασα ένα βίντεο.
Ένα βίντεο που, ειλικρινά, δεν προοριζόταν για τίποτα περισσότερο από τα συνηθισμένα. Τέτοιου είδους αποσπάσματα που ανεβάζω κατά καιρούς σπάνια ξεπερνούν τα 30 ή 100 likes. Περίμενα ότι και αυτό θα περάσει το ίδιο.
Δεν πέρασε.
Ξέφυγε.
Και αυτό που με προβλημάτισε δεν ήταν οι αριθμοί.
Ήταν αυτό που ακολούθησε.
Σε ένα βίντεο χωρίς καμία γραπτή ένδειξη, χωρίς σχόλιο, χωρίς ευθεία τοποθέτηση, κάποιοι επέλεξαν να προχωρήσουν παρακάτω. Να παραποιήσουν εικόνες. Να εξευτελίσουν. Να μετατρέψουν κάτι που είχε μια ελαφριά διάθεση σάτιρας σε κάτι πολύ πιο σκοτεινό.
Δεν με αφορά αυτό.
Δεν με ενδιαφέρει να γίνω γνωστός μέσα από τέτοιες πρακτικές.
Δεν έχω τίποτα προσωπικό με τον Άδωνι Γεωργιάδη. Διαφωνώ κάθετα με τις πολιτικές του επιλογές και τον θεωρώ πρόσωπο χωρίς πολιτικό άξονα. Αυτό είναι πολιτική κριτική. Και εκεί τελειώνει.
Το βίντεο που ανέβασα είχε μια πολύ συγκεκριμένη πρόθεση:
να σπάσει για λίγα δευτερόλεπτα τη σοβαροφάνεια μιας εικόνας. Σε κάποια καρέ εμφανίστηκε ένα χαριτωμένο πιθηκάκι, σαν μια μικρή «ρωγμή» σε αυτή τη σοβαρότητα.
Μέχρι εκεί.
Από εκεί και πέρα, ο καθένας είναι υπεύθυνος για το πώς επιλέγει να εκφραστεί.
Και εδώ είναι η ουσία.
Το να είσαι θυμωμένος δεν είναι πρόβλημα.
Το να διαφωνείς έντονα δεν είναι πρόβλημα.
Το να ασκείς σκληρή κριτική δεν είναι πρόβλημα.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η κριτική μετατρέπεται σε απαξίωση του ίδιου του ανθρώπου.
Όταν η σάτιρα γίνεται όχημα για να χαθεί κάθε όριο.
Γιατί τότε δεν μιλάμε για σάτιρα.
Μιλάμε για δολοφονία χαρακτήρα.
Και αν υπάρχει κάτι που πρέπει να μας διαχωρίζει από αυτό που θεωρούμε ανήθικο, είναι ακριβώς αυτό:
Να παραμένουμε αμείλικτοι απέναντι στις δικές μας μεθόδους.
Δεν γίνεται να καταγγέλλεις κάτι και να το αναπαράγεις με άλλον τρόπο.
Δεν γίνεται να ζητάς επίπεδο και να πέφτεις ο ίδιος κάτω από αυτό.
Σε αυτό το σημείο, οφείλω να πω κάτι ξεκάθαρα.
Ζητώ συγγνώμη από τον Άδωνι Γεωργιάδη εάν τον προσέβαλα σε προσωπικό επίπεδο. Δεν ήταν αυτή η πρόθεσή μου.
Και για να μην υπάρξουν σενάρια — γιατί σε αυτή τη χώρα συχνά σκεφτόμαστε στρεβλά — ξεκαθαρίζω κάτι ακόμη:
δεν απειλήθηκα, δεν φοβήθηκα, δεν πιέστηκα από κανέναν.
Η επιλογή είναι συνειδητή.
Ο τρόπος με τον οποίο θα ασκήσω κριτική στο σύστημα δεν θα περάσει μέσα από προσωπικές επιθέσεις χωρίς πολιτικό και κοινωνικό λόγο.
Η σάτιρα έχει δύναμη.
Αλλά η δύναμη αυτή δεν είναι για να ισοπεδώνει.
Είναι για να αποκαλύπτει.
Και αν ξεχάσουμε αυτή τη διαφορά,
τότε δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε από αυτό που υποτίθεται ότι πολεμάμε.
Το βίντεο αυτό σταματά εδώ.
Και καλό είναι να θυμόμαστε όλοι ότι το επίπεδο μιας κοινωνίας δεν φαίνεται μόνο από το τι λέει.
Φαίνεται από το πώς το λέει.