Υπάρχει μια στιγμή στην ιατρική όπου η πραγματικότητα γίνεται αμείλικτη.
Μπορείς να βάλεις αναπνευστήρα.
Μπορείς να κάνεις καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση.
Μπορείς να διοχετεύσεις φάρμακα.
Μπορείς να υποστηρίξεις τεχνητά κάθε λειτουργία του οργανισμού.
Αλλά όταν ο άνθρωπος έχει φύγει, όταν η ζωή έχει εγκαταλείψει το σώμα, αυτό που παραμένει δεν είναι ο άνθρωπος.
Είναι το κέλυφος.
Η εικόνα.
Η βιολογική ανάμνηση μιας ύπαρξης που κάποτε βρισκόταν εκεί.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει πολλές φορές και με τα πολιτικά ή κοινωνικά συστήματα.
Δεν πεθαίνουν απαραίτητα όταν ανατρέπονται.
Πεθαίνουν όταν χάνουν τον λόγο ύπαρξής τους.
Όταν παύουν να εμπνέουν.
Όταν παύουν να πείθουν.
Όταν παύουν να δημιουργούν την αίσθηση ότι μπορούν να προσφέρουν μέλλον.
Από εκείνη τη στιγμή και μετά αρχίζει μια παράξενη διαδικασία τεχνητής συντήρησης.
Δημοσκοπήσεις.
Επικοινωνιακές καμπάνιες.
Ανασχηματισμοί.
Νέα πρόσωπα.
Νέα συνθήματα.
Νέα λογότυπα.
Νέες υποσχέσεις.
Όλα μοιάζουν με τις μηχανές που διατηρούν σε λειτουργία έναν οργανισμό ο οποίος έχει ήδη χάσει αυτό που τον έκανε ζωντανό.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι αριθμοί είναι ψεύτικοι.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος παραποιεί τα δεδομένα.
Σημαίνει όμως ότι οι αριθμοί δεν αρκούν για να περιγράψουν μια κοινωνία.
Γιατί οι κοινωνίες δεν ζουν μέσα σε ποσοστά.
Ζουν μέσα σε συναισθήματα, προσδοκίες, φόβους, ελπίδες και σιωπές.
Και η μεγάλη σιωπή της εποχής μας είναι ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι δεν πιστεύουν πραγματικά σε τίποτα από όσα τους παρουσιάζονται.
Δεν ακολουθούν επειδή εμπνέονται.
Δεν ακολουθούν επειδή πείστηκαν.
Συχνά ακολουθούν επειδή δυσκολεύονται να φανταστούν τι θα μπορούσε να υπάρξει μετά.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη δύναμη κάθε συστήματος που έχει χάσει τη ζωντάνια του.
Όχι ότι πείθει.
Ότι κάνει τους ανθρώπους να φοβούνται το κενό.
Η ιστορία όμως δείχνει κάτι ενδιαφέρον.
Τα πραγματικά νεκρά συστήματα δεν πέφτουν επειδή κάποιος τα γκρεμίζει.
Πέφτουν όταν παύει να υπάρχει λόγος να τα συντηρεί κανείς.
Όχι με επαναστάσεις.
Όχι με οδοφράγματα.
Όχι με βίαιες ανατροπές.
Αλλά με μια αργή και αθόρυβη μετατόπιση της συνείδησης.
Τη στιγμή που αρκετοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι η ενέργεια που κρατά αναμμένο το σύστημα δεν προέρχεται από το ίδιο το σύστημα.
Προέρχεται από αυτούς.
Και τότε γεννιέται το πιο επικίνδυνο ερώτημα για κάθε εξουσία:
Τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι πάψουν να πιστεύουν ότι η πρίζα πρέπει να παραμείνει συνδεδεμένη;
Η ιστορία έχει δώσει πολλές απαντήσεις.
Ποτέ όμως δεν τις έδωσε με δημοσκοπήσεις.
Τις έδωσε όταν οι κοινωνίες σταμάτησαν να τροφοδοτούν αυτό που είχε ήδη πάψει να είναι ζωντανό.