Υπάρχει κάτι βαθιά επικίνδυνο που αρχίζει να εμφανίζεται όλο και πιο συχνά στον δημόσιο λόγο. Η ιδέα ότι μια αποσταθεροποιημένη Τουρκία θα μπορούσε somehow να αποτελεί «θετικό σενάριο» για την Ελλάδα.
Αυτό δεν είναι γεωπολιτική σκέψη. Είναι ιστορική αμνησία.
Η Τουρκία δεν είναι “το καλό παιδί” της περιοχής. Δεν υπήρξε ποτέ εύκολος σύμμαχος κανενός. Συγκρούστηκε με Αμερική, συγκρούστηκε με Ισραήλ, συγκρούστηκε με τη Δύση, ακολούθησε πολλές φορές δική της γραμμή και αυτό φυσικά δημιουργεί αντιδράσεις. Τα κράτη δεν λειτουργούν με συναισθηματισμούς. Όταν μια χώρα δεν εξυπηρετεί στρατηγικά σχέδια, αρχίζει να χαρακτηρίζεται “πρόβλημα”.
Και εκεί ακριβώς αρχίζει ο κίνδυνος.
Γιατί όταν μεγάλες δυνάμεις αρχίζουν να αντιμετωπίζουν χώρες ως πιόνια που μπορούν να πιεστούν, να απομονωθούν ή να διαμελιστούν, τότε κανένα μικρό κράτος δεν πρέπει να αισθάνεται ασφαλές. Ιδιαίτερα η Ελλάδα.
Μερικοί στην Ελλάδα φαίνεται να πιστεύουν ότι αν πιεστεί η Τουρκία, εμείς αυτομάτως θα βγούμε κερδισμένοι. Αυτή είναι η ίδια αφελής λογική που πολλές φορές στην ιστορία οδήγησε μικρά κράτη να πιστέψουν ότι υπηρετώντας ξένα συμφέροντα θα προστατευθούν από αυτά.
Δεν λειτουργεί έτσι ο κόσμος.
Όταν συνηθίζεις να βλέπεις άλλες χώρες να τιμωρούνται επειδή «δεν κάνουν τα χατίρια», τότε αργά ή γρήγορα θα έρθει και η δική σου σειρά να αποδείξεις πόσο πρόθυμος είσαι να υπακούς. Και εκεί αρχίζει η πραγματική απώλεια εθνικής κυριαρχίας. Όχι με τανκς. Με εξάρτηση. Με φόβο. Με την ανάγκη συνεχούς επιβεβαίωσης από ισχυρότερους παίκτες.
Η Ελλάδα δεν έχει κανένα συμφέρον να βλέπει δίπλα της μια χώρα 90 εκατομμυρίων να βυθίζεται στο χάος. Δεν έχει συμφέρον να μετατραπεί η Ανατολική Μεσόγειος σε μόνιμη ζώνη αποσταθεροποίησης. Δεν έχει συμφέρον να γίνει προέκταση ξένων στρατηγικών σχεδιασμών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε τις απειλές ή να λειτουργούμε αφελώς απέναντι στην Τουρκία. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να καταλάβουμε κάτι πολύ απλό:
Άλλο η εθνική άμυνα και άλλο ο γεωπολιτικός φανατισμός.
Η Ελλάδα οφείλει να προστατεύει τα σύνορά της, τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τον λαό της. Αλλά οφείλει επίσης να θυμάται ότι οι λαοί της περιοχής δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν αν μετατραπούν σε αναλώσιμα εργαλεία υπερδυνάμεων.
Κάποια στιγμή θα χρειαστεί να αποφασίσουμε τι χώρα θέλουμε να είμαστε.
Μια χώρα που κάνει πάντα τα χατίρια ισχυρότερων παικτών πιστεύοντας ότι έτσι αγοράζει ασφάλεια;
Ή μια χώρα που μπορεί να πει «μέχρι εδώ», ακόμα και όταν πιέζεται να διαλέξει στρατόπεδο;
Γιατί η ιστορία έχει δείξει κάτι σκληρό:
Οι μικρές χώρες δεν χάνονται μόνο όταν ηττώνται στρατιωτικά.
Χάνονται όταν παύουν να σκέφτονται με δικό τους μυαλό.