Υπάρχουν στιγμές που η εξουσία αποκαλύπτει τον τρόπο που σκέφτεται όχι μέσα από μεγάλους νόμους, αλλά μέσα από μία αφίσα.
Και η συγκεκριμένη αφίσα του Δήμου Καλλιθέας λέει πολλά περισσότερα απ’ όσα φαίνονται.
Ο δήμος καλεί τους πολίτες να σταματήσουν να ταΐζουν περιστέρια σε δημόσιους χώρους. Όχι να υπάρχει μέτρο. Όχι να προστατευθούν συγκεκριμένα σημεία. Όχι να υπάρξει οργανωμένη διαχείριση. Αλλά ουσιαστικά να κοπεί η ίδια η ανθρώπινη πράξη φροντίδας μέσα στον αστικό ιστό.
Με μια γλώσσα σχεδόν υγειονομικού συναγερμού, τα περιστέρια παρουσιάζονται περίπου ως βιολογική απειλή.
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: το ζώο μετατρέπεται σε “πρόβλημα δημόσιας τάξης”.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ερώτημα.
Πώς φτάσαμε σε μια κοινωνία όπου ο πολίτης που αφήνει λίγους σπόρους σε ένα πλάσμα θεωρείται σχεδόν αντικοινωνικός, ενώ την ίδια στιγμή οι πόλεις πνίγονται:
στη βρωμιά, στο τσιμέντο, στην εγκατάλειψη, στα σπασμένα πεζοδρόμια, στον φόβο, στην εγκληματικότητα και στην πλήρη απουσία ποιότητας ζωής;
Το πρόβλημα της Καλλιθέας είναι τα περιστέρια;
Γιατί η αφίσα αυτή δεν είναι απλώς ενημερωτική.
Είναι συμβολική.
Δείχνει μια κρατική και δημοτική νοοτροπία που αντί να ασχολείται με τις αιτίες της υποβάθμισης, στοχοποιεί το πιο αδύναμο κομμάτι της πόλης:
τα ζώα και τους ανθρώπους που ακόμη διατηρούν ένα ίχνος ενσυναίσθησης.
Κανείς δεν λέει ότι η ανεξέλεγκτη σίτιση χωρίς κανόνες είναι λύση.
Αλλά άλλο πράγμα η οργανωμένη διαχείριση και άλλο η σχεδόν δαιμονοποίηση ενός ζωντανού οργανισμού που συνυπάρχει με τον άνθρωπο εδώ και αιώνες.
Και υπάρχει και κάτι βαθύτερο.
Οι πόλεις μας γίνονται ολοένα και πιο αποστειρωμένες.
Όχι καθαρές. Αποστειρωμένες.
Χωρίς ζωή.
Χωρίς αυθορμητισμό.
Χωρίς επαφή ανθρώπου και φύσης.
Ο άνθρωπος που ταΐζει ένα περιστέρι σε ένα παγκάκι δεν είναι “απειλή δημόσιας υγείας”.
Συχνά είναι ο τελευταίος άνθρωπος που δεν έχει μετατραπεί πλήρως σε αδιάφορο περαστικό.
Αν πραγματικά ενδιαφέρονταν για τη δημόσια υγεία, θα βλέπαμε αντίστοιες καμπάνιες:
για την ατμοσφαιρική ρύπανση,
για το νερό,
για την ψυχική υγεία μέσα στις πόλεις,
για την εγκατάλειψη των δημόσιων χώρων,
για την ηχορύπανση,
για την έλλειψη πρασίνου.
Αλλά αυτά απαιτούν σύγκρουση με πραγματικά προβλήματα.
Ενώ τα περιστέρια δεν απαντούν.
Και έτσι, για άλλη μια φορά, η εξουσία διαλέγει τον πιο εύκολο αντίπαλο.