Κάθε φορά που η ένταση ανεβαίνει στην περιοχή μας, ξεκινά στην Ελλάδα η ίδια συζήτηση. Τι πρέπει να κάνει η χώρα; Πώς πρέπει να κινηθεί; Ποιες συμμαχίες θα μας στηρίξουν; Ποια θα είναι η στάση της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών, του ΝΑΤΟ;
Μέσα σε όλη αυτή τη συζήτηση συχνά ξεχνάμε κάτι πολύ βασικό. Η Ελλάδα δεν είναι ένα κράτος χωρίς στρατηγική πυξίδα που ψάχνει κάθε φορά από την αρχή να βρει τον δρόμο του. Η χώρα διαθέτει ήδη αμυντικό δόγμα. Το έχτισε μέσα από πολέμους, καταστροφές, κατοχές, κρίσεις και δεκαετίες γεωπολιτικής πίεσης.
Ο πυρήνας αυτού του δόγματος είναι η αποτροπή.
Όχι η επίθεση. Όχι η επεκτατικότητα. Όχι η φαντασίωση ισχύος. Η αποτροπή. Η ικανότητα δηλαδή να πείθεις τον απέναντι ότι το κόστος μιας επιθετικής ενέργειας θα είναι τόσο μεγάλο ώστε να μην αξίζει να την επιχειρήσει.
Αυτό είναι το πραγματικό ελληνικό αμυντικό δόγμα εδώ και δεκαετίες.
Η Ελλάδα ποτέ δεν υπήρξε αυτοκρατορική δύναμη με τη σύγχρονη έννοια. Υπήρξε όμως ένας λαός που βρέθηκε πολλές φορές στο όριο της επιβίωσης. Από αυτό γεννήθηκε μια βαθιά στρατηγική αντίληψη: η χώρα πρέπει να είναι αρκετά ισχυρή ώστε κανείς να μη θεωρήσει εύκολη την πρόκληση απέναντί της.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν ξεχνάμε τον ίδιο τον χαρακτήρα αυτού του δόγματος και αρχίζουμε να λειτουργούμε είτε με φοβικά σύνδρομα είτε με επικοινωνιακές ψευδαισθήσεις.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται πολεμική υστερία. Δεν χρειάζεται κραυγές. Δεν χρειάζεται ανθρώπους που αντιμετωπίζουν την εξωτερική πολιτική σαν τηλεοπτικό πάνελ ή σαν χώρο προσωπικής προβολής. Χρειάζεται καθαρό μυαλό, στρατηγική συνέχεια και σοβαρότητα.
Το ελληνικό αμυντικό δόγμα ήδη προβλέπει τις συμμαχίες ως πολλαπλασιαστή ισχύος. Η χώρα ανήκει στη Δύση, συμμετέχει στο ΝΑΤΟ, είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει αναπτύξει σημαντικές στρατηγικές σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτά είναι κρίσιμα στοιχεία και κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν τα υποτιμά.
Υπάρχει όμως μια λεπτή γραμμή που δεν πρέπει ποτέ να χαθεί: οι συμμαχίες συμπληρώνουν την εθνική ισχύ· δεν την αντικαθιστούν.
Η ιστορία της Ελλάδας απέδειξε πολλές φορές ότι όταν ένα κράτος επενδύει υπερβολικά στην ιδέα ότι «κάποιος άλλος θα είναι εκεί την κρίσιμη στιγμή», τότε αρχίζει να χάνει την επαφή του με την πραγματικότητα. Οι μεγάλες δυνάμεις δεν λειτουργούν συναισθηματικά. Λειτουργούν με συμφέροντα, ισορροπίες και μεταβαλλόμενες προτεραιότητες.
Αυτό δεν είναι προδοσία. Είναι γεωπολιτική.
Γι’ αυτό και το ελληνικό αμυντικό δόγμα οφείλει να παραμένει γειωμένο στην ίδια του τη βάση:
ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, κοινωνική συνοχή, τεχνολογική επάρκεια, ενεργειακή ασφάλεια, σοβαρή διπλωματία και καθαρή εθνική αυτογνωσία.
Μια χώρα δεν προστατεύεται μόνο από πυραύλους και αεροπλάνα. Προστατεύεται όταν ο αντίπαλος καταλαβαίνει ότι απέναντί του υπάρχει κοινωνία με συνοχή, κράτος με συνέχεια και λαός που δεν καταρρέει ψυχολογικά με την πρώτη πίεση.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να ανακαλύψει νέο αμυντικό δόγμα. Χρειάζεται να θυμηθεί γιατί δημιουργήθηκε το υπάρχον.