Κοιτάζω αυτή τη φωτογραφία. Μια απλή προσευχή. Λίγες λέξεις που μιλούν για ελπίδα, για προσευχή και για την πίστη ότι κάποιος ακούει τον άνθρωπο όταν εκείνος σηκώνει το βλέμμα του προς τον ουρανό.
«Σε κάθε νύχτα δίνει ένα πρωινό. Σε κάθε πρωινό δίνει μια ελπίδα.»
Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος μουσουλμάνος για να καταλάβει το νόημα. Ούτε χριστιανός. Ούτε εβραίος. Αρκεί να είναι άνθρωπος.
Και τότε γεννιέται ένα ερώτημα που ίσως γίνεται όλο και πιο δύσκολο να απαντηθεί.
Πώς είναι δυνατόν άνθρωποι που γονατίζουν μπροστά στον ίδιο Δημιουργό να σηκώνουν μετά το βλέμμα τους για να μισήσουν ο ένας τον άλλον;
Πώς είναι δυνατόν θρησκείες που διδάσκουν την αγάπη, τη συγχώρεση, το έλεος και την ταπεινότητα να μετατρέπονται πολλές φορές σε αφορμή αντιπαράθεσης, πολέμου και διχασμού;
Ο Χριστός μίλησε για την αγάπη προς τον πλησίον.
Το Ισλάμ διδάσκει το έλεος και την υποταγή στον Θεό.
Ο Ιουδαϊσμός μιλά για δικαιοσύνη και ευθύνη απέναντι στον συνάνθρωπο.
Οι διαφορές τους είναι υπαρκτές. Κανείς δεν μπορεί να τις αγνοήσει. Όμως πριν από τις διαφορές υπήρξε κάτι κοινό: η ανάγκη του ανθρώπου να βρει νόημα, να ελπίσει, να προσευχηθεί και να πιστέψει ότι δεν είναι μόνος μέσα στο σκοτάδι.
Ίσως το πρόβλημα να μην βρίσκεται ποτέ στον Θεό.
Ίσως να βρίσκεται στον άνθρωπο.
Γιατί οι θρησκείες δεν ξεκινούν πολέμους. Οι άνθρωποι ξεκινούν πολέμους.
Τα ιερά βιβλία δεν τραβούν σκανδάλες. Οι άνθρωποι τραβούν σκανδάλες.
Οι προσευχές δεν χτίζουν τείχη. Οι άνθρωποι χτίζουν τείχη.
Κι όμως, όταν διαβάζει κανείς μια τόσο απλή ευχή, είναι δύσκολο να μην αναρωτηθεί αν τελικά ο Θεός βλέπει τις ταμπέλες που έχουμε βάλει μεταξύ μας ή αν βλέπει μόνο ανθρώπους που φοβούνται, πονάνε, ελπίζουν και ζητούν βοήθεια.
Ίσως κάποτε να ανακαλύψουμε ότι οι μεγαλύτερες αποστάσεις δεν χωρίζουν θρησκείες.
Χωρίζουν καρδιές.
Και ίσως η αληθινή πίστη να μην κρίνεται από το όνομα που δίνει κάποιος στον Θεό του, αλλά από το πόση αγάπη αφήνει να περάσει μέσα από τη ζωή του.
Γιατί αν ο Θεός δίνει ένα πρωινό σε κάθε νύχτα και μια ελπίδα σε κάθε άνθρωπο, τότε ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα δεν είναι ποια θρησκεία είναι σωστή.
Ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα είναι γιατί εμείς εξακολουθούμε να ξεχνάμε το πιο απλό μήνυμα όλων: να αγαπάμε ο ένας τον άλλον.