Ως εκπαιδευτής σκύλων, πολλές φορές έχω μάθει να κοιτάζω έναν σκύλο και μέσα από τα μάτια του να βλέπω έναν ολόκληρο πολιτισμό.
Ξέρω ότι αυτό ίσως ξενίσει κάποιους ανθρώπους. Στις μέρες μας έχουμε μάθει να μετράμε τον πολιτισμό με ουρανοξύστες, δίκτυα οπτικών ινών, τεχνητή νοημοσύνη και οικονομικούς δείκτες. Για μένα όμως ο πολιτισμός δεν κρύβεται εκεί.
Πολιτισμός είναι να θυμάσαι από πού έρχεσαι.
Να κρατάς ζωντανές τις παραδόσεις σου.
Να σέβεσαι τους ανθρώπους που πάλεψαν πριν από εσένα για τον τόπο σου.
Να τιμάς τους γονείς σου, τους προγόνους σου και τις ρίζες σου.
Με τον ίδιο τρόπο που σέβομαι τη δική μου παράδοση, σέβομαι και την παράδοση κάθε άλλου λαού. Το ίδιο συμβαίνει και με τη θρησκεία. Μπορεί στις μέρες μας να θεωρείται σχεδόν παράξενο να μιλά κανείς γι’ αυτήν, όμως η θρησκεία αποτελεί κομμάτι της ταυτότητας εκατομμυρίων ανθρώπων και γι’ αυτό αξίζει σεβασμό, ανεξάρτητα από το αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε με τις πεποιθήσεις τους.
Σκεφτόμουν πρόσφατα το Καγκάλ, τον θρυλικό ποιμενικό σκύλο της Τουρκίας.
Θα μείνω μακριά από κάθε γεωπολιτική αντιπαράθεση. Δεν είναι αυτό το θέμα μου.
Αυτό που βλέπω εγώ είναι ένας σκύλος σμιλεμένος από αιώνες δυσκολιών. Ένας σκύλος που δημιουργήθηκε για να αντέχει. Να ζει στο κρύο, στη ζέστη, στην απομόνωση. Να στέκεται απέναντι σε λύκους, αρκούδες και κάθε απειλή που πλησιάζει το κοπάδι του. Δεν επιτέθηκε για να κατακτήσει. Δημιουργήθηκε για να προστατεύσει.
Και όταν κοιτάζω τον Ελληνικό Ποιμενικό της Ηπείρου, βλέπω ακριβώς την ίδια ιστορία γραμμένη με διαφορετικά γράμματα.
Βλέπω έναν σκύλο που γεννήθηκε στα βουνά, δίπλα σε κτηνοτρόφους που πάλευαν με τις ίδιες δυσκολίες. Την ίδια ανάγκη επιβίωσης. Την ίδια υποχρέωση να προστατεύσουν το κοπάδι, την οικογένεια και τον τρόπο ζωής τους.
Δύο διαφορετικοί λαοί.
Δύο διαφορετικές γλώσσες.
Δύο διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις.
Και όμως, δύο σκύλοι που μοιάζουν σαν να γεννήθηκαν από το ίδιο όνειρο.
Το όνειρο του ανθρώπου να αισθάνεται ασφαλής.
Αναρωτιέμαι πολλές φορές πόσα περισσότερα κοινά έχουμε απ’ όσα πιστεύουμε.
Γιατί οι λαοί της περιοχής μας μπορεί να διαφωνούν σε πολλά. Μπορεί να έχουν συγκρουστεί στο παρελθόν. Μπορεί να εξακολουθούν να κουβαλούν μνήμες, φόβους και καχυποψία.
Όμως όταν κοιτάζω αυτούς τους δύο σκύλους, βλέπω κάτι διαφορετικό.
Βλέπω δύο φύλακες που καταλαβαίνουν ακριβώς ο ένας τον άλλον.
Και καμιά φορά σκέφτομαι ότι αν ένας Ελληνικός Ποιμενικός Ηπείρου και ένα Καγκάλ μεγάλωναν μαζί από κουτάβια, στο ίδιο κοπάδι, με την ίδια αποστολή, θα δημιουργούσαν ίσως την ισχυρότερη γραμμή άμυνας που μπορεί να φανταστεί κανείς.
Όχι επειδή είναι επιθετικοί.
Αλλά επειδή ξέρουν τι σημαίνει καθήκον.
Ξέρουν τι σημαίνει να στέκεσαι όρθιος όταν όλοι οι άλλοι υποχωρούν.
Ξέρουν τι σημαίνει να προστατεύεις αυτό που αγαπάς.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται ένα μάθημα και για εμάς τους ανθρώπους.
Οι σκύλοι δεν ενδιαφέρονται για σύνορα.
Δεν γνωρίζουν γεωπολιτική.
Δεν διαβάζουν ιστορία.
Αναγνωρίζουν όμως τον χαρακτήρα, τη δύναμη και την αφοσίωση όταν τα συναντούν απέναντί τους.
Ίσως τελικά να έχουμε περισσότερα να μάθουμε από αυτούς απ’ όσα έχουμε να τους διδάξουμε εμείς.