Οι εικόνες από τη Γενεύη έκαναν τον γύρο του κόσμου. Λίγο πριν από τη σύνοδο της G7, διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία, κτίρια δέχθηκαν επιθέσεις και ένα Tesla τυλίχθηκε στις φλόγες.
Κάπου εκεί ξεκίνησε η γνωστή συζήτηση. Ποιος έσπασε, ποιος έκαψε, ποιος πέταξε την πρώτη πέτρα.
Καμία αντίρρηση. Η βία δεν αποτελεί λύση. Δεν αποτέλεσε ποτέ λύση.
Όμως υπάρχει ένα ερώτημα που οι κοινωνίες μας αποφεύγουν συστηματικά να απαντήσουν: πώς φτάνουμε κάθε φορά μέχρι εκεί;
Ο τίτλος αυτού του άρθρου είναι συμβολικός. Δεν αφορά ένα αυτοκίνητο. Δεν αποτελεί επιδοκιμασία βανδαλισμών ή καταστροφών. Το Tesla χρησιμοποιείται ως σύμβολο μιας εποχής που πίστεψε ότι η τεχνολογική πρόοδος, η οικονομική ανάπτυξη και η συγκέντρωση ισχύος αρκούν για να εξασφαλίσουν κοινωνική σταθερότητα.
Η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη.
Η G7 συγκεντρώνει τις ισχυρότερες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις του δυτικού κόσμου. Την ίδια στιγμή, εκατομμύρια πολίτες σε ολόκληρη τη Δύση βιώνουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Ακρίβεια, στεγαστική κρίση, αβεβαιότητα, πολέμους, κοινωνικό κατακερματισμό και μια διαρκώς αυξανόμενη αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από τους ίδιους.
Κάθε φορά που εκδηλώνεται μια κοινωνική έκρηξη, η δημόσια συζήτηση περιορίζεται στο αποτέλεσμα. Σπάνια ασχολείται με τα αίτια.
Υπάρχει όμως και μια αντίφαση που γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αγνοηθεί. Ο πολίτης ακούει διαρκώς ότι η βία είναι απαράδεκτη και ότι δεν μπορεί να αποτελεί μέσο διεκδίκησης. Την ίδια στιγμή παρακολουθεί έναν κόσμο όπου οι πόλεμοι πολλαπλασιάζονται, όπου η ισχύς επιβάλλεται συχνά αντί του διαλόγου, όπου οικονομικές και πολιτικές αποφάσεις επηρεάζουν εκατομμύρια ζωές χωρίς τη συναίνεσή τους.
Έτσι δημιουργείται, θέλοντας ή όχι, ένα αντιφατικό αφήγημα. Από τη μία πλευρά η κοινωνία διδάσκεται ότι η βία είναι πάντοτε λανθασμένη. Από την άλλη, βλέπει τη βία να εμφανίζεται ως αποδεκτό εργαλείο όταν ασκείται από όσους κατέχουν ισχύ, είτε αυτή είναι στρατιωτική, οικονομική είτε πολιτική.
Αυτό δεν δικαιολογεί καμία πράξη βίας. Εξηγεί όμως γιατί ολοένα περισσότεροι άνθρωποι αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τα ηθικά κηρύγματα των συστημάτων εξουσίας. Η αξιοπιστία χάνεται όταν τα μέτρα και τα σταθμά δεν φαίνονται ίδια για όλους.
Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη από παραδείγματα κοινωνιών που πίστεψαν ότι η πίεση μπορεί να αυξάνεται επ’ άπειρον χωρίς συνέπειες. Δεν συνέβη ποτέ.
Κάποια στιγμή οι άνθρωποι σηκώνουν το κεφάλι.
Γι’ αυτό το καμένο Tesla της Γενεύης δεν είναι η είδηση.
Η είδηση είναι ότι ολοένα περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται πως δεν συμμετέχουν στις αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή τους. Η είδηση είναι ότι η απόσταση ανάμεσα στις κοινωνίες και στα κέντρα εξουσίας μεγαλώνει. Η είδηση είναι ότι οι προειδοποιήσεις πληθαίνουν.
Όποιος κοιτάζει μόνο τις φλόγες, πιθανόν να χάνει το πραγματικό μήνυμα. Η πυρκαγιά είναι πιο κοντά από ότι πιστεύουν!