Παρά το γεγονός ότι το κομμάτι γράφτηκε μέσα στη δεκαετία του ’90, θεωρώ ότι είναι ένα από εκείνα τα κομμάτια που, μέχρι το σβήσιμο ενός σάπιου συστήματος, θα μας ακολουθούν με κάθε στίχο τους.
Το πρόβλημα, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και παγκόσμια, είναι ότι εγκαταστάθηκε ένα σύστημα το οποίο προάγει τη μετριότητα. Προάγει τον πονηρό, την πονηριά. Δεν προάγει τον δημιουργό, δεν προάγει τον οραματιστή. Ακόμη και αν αυτός ο κόσμος εκδηλώνει τον σεβασμό του στους οραματιστές, στην καθημερινότητά του παραμένει μέσα στα όρια αυτού του συστήματος.
Το να ψάχνεις το πρόσωπο που διαφέρει για να ανατρέψει κάτι στη ζωή σου είναι απολύτως παράλογο. Όταν το σύστημα δεν λειτουργεί, δεν μπορείς να κάνεις απολύτως τίποτα. Ένα αυτοκίνητο με χαλασμένο κινητήρα, ακόμη και με τον καλύτερο οδηγό, δεν μπορεί ούτε να οδηγηθεί ούτε να μετακινηθεί.
Αυτό ακριβώς αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα αυτή τη στιγμή: την επιμονή σε ένα ραδιούργο σύστημα, το οποίο έχει αποτύχει σε κάθε έκφανσή του. Και αντί να στρέφεται στο ποιο είναι το σύστημα που μπορεί πραγματικά να εξυπηρετήσει ένα αύριο, στρέφεται σε πρόσωπα τα οποία υποτίθεται ότι μπορούν να φέρουν τη λύση.
Η συνωμοσία των μετρίων βρίσκεται σε κάθε κομμάτι της ζωής μας. Οι άνθρωποι οι οποίοι καταφέρνουν να περάσουν την εικόνα του επιτυχημένου είναι άνθρωποι που έχουν βασίσει τη δουλειά τους στην εκμετάλλευση της δουλειάς των άλλων, στην εκμετάλλευση των ιδεών των άλλων, στην εκμετάλλευση της παραγωγικότητας των άλλων.
Ό,τι και αν προσπαθεί να παρουσιάσει ο καθένας ως επιτυχία, η στεγνή πραγματικότητα είναι αυτή: σε αυτόν τον κόσμο, αν δεν είσαι έτοιμος να εκμεταλλευτείς, αν δεν είσαι έτοιμος να ξεγελάσεις, αν δεν είσαι έτοιμος να παίξεις το παιχνίδι μέσα στα όρια και με τους κανόνες αυτού του συστήματος, είσαι απλώς περιθωριοποιημένος.
Οι έξυπνοι —ή, μάλλον, οι πονηροί— ξέρουν πολύ καλά πώς να χρησιμοποιούν εκείνους που βρίσκονται στο περιθώριο: και να τους εκμεταλλεύονται για ίδιον όφελος και να τους κρατούν στο περιθώριο, ώστε να μη μάθει ποτέ κανείς την αλήθεια.
Όταν, όμως, η σήψη αρχίζει να γίνεται πλέον διακριτή σε όλους, τότε η αλήθεια, είτε το θέλει το σύστημα είτε όχι, αρχίζει να εμφανίζεται προς τα έξω. Και αυτή η αλήθεια, στο επόμενο βήμα αυτού του κόσμου, θα σκάσει με τρόπο πάρα πολύ βαρύγδουπο.
Όσοι ευαγγελίστηκαν αυτό το σύστημα, με τη δικαιολογία ότι είχαν οικογένειες, ότι έπρεπε να αγωνιστούν για την προσωπική τους επιβίωση ή για οτιδήποτε άλλο, είναι απλώς συνένοχοι. Δεν κοροϊδεύουν πλέον κανέναν. Ήταν φοβισμένα ανθρωπάκια, τα οποία δεν ήθελαν να φέρουν καμία αλλαγή.
Γιατί, ακόμη και στην καλύτερη εκδοχή, αν κάποιος ήθελε απλώς να επιβιώσει, θα το έκανε χωρίς τους όρους αυτού του συστήματος. Χωρίς την εκμετάλλευση, χωρίς την παραποίηση δεδομένων που τον εμφανίζουν ως κάτι που ποτέ δεν υπήρξε. Και τότε ίσως να μην ήταν απόλυτα ένοχος.
Κάθε άνθρωπος, όμως, που στηρίζει τη σημερινή του μετριότητα πάνω στις πλάτες ανθρώπων οι οποίοι αποτελούν τους πραγματικούς πυλώνες αυτής της κοινωνίας, τα μοναδικά κομμάτια που μπορεί να έχουν σώσει μέχρι σήμερα την κατάσταση, είναι απόλυτα ένοχος.
Christos Koutsis
ΣΤΙΧΟΙ Η συνωμοσία των μετρίων – 1998
Τις προάλλες που βρεθήκαμε κάποιοι γνωστοί
στο σπίτι ενός παλιόφιλου σοφού ποιητή
το μάτι μου έπεσε πάνω σε ένα βιβλίο
που είχε τίτλο ‘η Συνωμοσία των Μετρίων’
το πήρα και το άνοιξα στην πρώτη του σελίδα
διάβασα μερικές γραμμές και αμέσως είδα
να με κοιτάζουν πονηρά και να μου κλείνουν μάτι
αυτοί που χρόνια σέρνουν την ζωή μου στο κρεβάτι
αυτοί που όταν πηγαίναμε ακόμη στο σχολείο
αφήνανε για μένα το τελευταίο θρανίο
παλιοί αφισσοκολλητές και χθεσινοί ζαπάτα
που τώρα είναι οπλισμένοι με κινητό και κάρτα
που μάθανε να παίρνουνε το ξίγκι από τη μύγα
να βγάζουνε τα πιο πολλά βάζοντας τα πιο λίγα
που βιάστηκαν να χτίσουν το εξοχικό στην Λούτσα
και σκόπιμα μπερδεύουνε την βούρτσα με την πούτσα
Η Συνωμοσία των Μετρίων
Η Συνωμοσία των Μετρίων
Μόλις το πήραν μυρωδιά πως έγιναν πολλοί
φτιάξανε όπως τους βόλευε τα πρέπει και τα μη
βάλανε τρικλοποδιά στο κάθε παλληκάρι
και κόψαν το ποδόσφαιρο στον Γιώργο Δελικάρη
μάθανε να έχουν το μυαλό στο κάτω τους κεφάλι
και να είναι ευχαριστημένοι με το μια οι άλλοι
να λένε ναι σε όλα με ένα κούνημα των ώμων
μικροπαρανομώντας με την βούλα και τον νόμο
καταχραστές της λογικής διαλέγουν νέες θέσεις
και οι συγγραφείς τα παίρνουνε παίρνοντας συνεντεύξεις
και οι γκόμενες των σαλονιών την πέσανε στα ούτια
μαγκέψανε βλέπεις οι φελλοί και δώσ’ του μακροβούτια
και δώσ’ του γέλιο και χαρά και ωσαννά και μπράβο
και ζήτω που περάσανε από την πόρτα και τον μπράβο
που έχουνε πολιτικούς σε σόου με μοντέλα
και σταρ εισαγγελέα που την βρίσκει στα μπουρδέλα.
Η Συνωμοσία των Μετρίων όρισε
τα χρόνια μας
τον τόπο μας
την γλώσσα και τα όνειρά μας
Η Συνωμοσία των Μετρίων…
όρισε τον ρόλο μας
και ρόλο στους γονείς και στα παιδιά μας.
Πίσω από τα γραφεία τους έστησαν ζωούλες
σεξοπαρενοχλώντας ψαρωμένες μικρούλες
ξύλινες οι λέξεις τους στα αυτιά μου μόλις μπουν
ακούω μια φωνή να τραγουδά
‘Γιατί σιωπούν;’
γιατί σιωπούν τα αδέλφια μου λιώνοντας στην ψάθα
ελπίζοντας μόνο στου Λόττο την χρυσή εξάδα
γιατί ξεχνάνε πως δεν είμαστε για τεμενάδες
όχι γραικοί μα Έλληνες, Γιουνάν και όχι ραγιάδες
την ώρα που εσύ χόρευες πάνω σε ένα τραπέζι
πάνω από την χώρα στάχτη και ένα μαύρο πετιμέζι
μας έβαλες στο μάτι μα αντί να κλάψω
την Συνωμοσία των Μετρίων εδώ θα γράψω
εδώ θα γράψω την προσωπική μου ιστορία
εδώ που με έριξε του χρόνου η συγκυρία
εδώ που βάλανε φυλακή και τον Κολοκοτρώνη
και θίασο σκιών μας κάνανε πίσω από το σεντόνι.
Η συνωμοσία των μετρίων όρισε
τα χρόνια μας
τον τόπο μας
την γλώσσα και τα όνειρά μας
Η Συνωμοσία των Μετρίων όρισε
τον ρόλο μας
και ρόλο στους γονείς και στα παιδιά μας.
Πήρα το θάρρος και έκανα μιαν ευχή και για σένα
που δεν νοστάλγησες ποτέ τίποτα και κανένα
ευχήθηκα λοιπόν να νοσταλγήσεις κάτι
από το να είναι της ψυχής σου το λεπτό το κομμάτι
που σου το πήρανε προκαταβολικά στα διόδια
για να γυρνάνε πίσω στην κορφή με τα πόδια
αλλά για να είναι στήριγμα των Μετρίων τις πλάτες
αφήνοντας στην άκρη τις αληθινές τις γάτες
τις τελευταίες φουρνιές του ανθρώπινου γένους
έχω πατήσει δύο σπόρους καλά ποτισμένους
και αν συνεχίσει ο κόσμος των Μετρίων την ρότα
ας είναι τα παιδιά μας που θα χτυπήσουν την πόρτα
με μια επανάσταση που δε θα την δεις στις ειδήσεις
μα αν τύχει και βρεθείς κοντά της μπορεί να κερδίσεις
αυτό που χρόνια τώρα σου έχουν στερήσει
και με την Συνωμοσία των Μετρίων σου έχουν κρύψει.
Η Συνωμοσία των Μετρίων όρισε
τα χρόνια μας
τον τόπο μας
την γλώσσα και τα όνειρά μας
Η Συνωμοσία των Μετρίων όρισε
τον ρόλο μας
και ρόλο στους γονείς και στα παιδιά μας.
Στίχοι για το τραγούδι Η συνωμοσία των μετρίων – 1998 Thirty Ντέρτι του έτους σε στίχους Θοδωρής Μανίκας και σύνθεση Θοδωρής Μανίκας από το album Η συνωμοσία των μετρίων.