Στην εκπομπή του Πάνου Παναγιωτόπουλου στο Kontra Channel, ο καθηγητής Κωνσταντίνος Γρίβας προχώρησε σε μία ιδιαίτερα βαριά διατύπωση:
«Η μεγαλύτερη πράξη πολέμου κατά της Ελλάδας μετά την εισβολή στην Κύπρο».
Μια φράση που δεν αναφέρεται σε θερμό επεισόδιο ή σε μία ακόμα ένταση στο Αιγαίο. Η τοποθέτησή του αφορούσε κάτι βαθύτερο και περισσότερο μακροπρόθεσμο:
τη μετατροπή της «Γαλάζιας Πατρίδας» από πολιτική θεωρία σε οργανωμένο κρατικό δόγμα της Τουρκίας.
Και εκεί βρίσκεται η ουσία της συζήτησης.
Για δεκαετίες στην Ελλάδα υπήρχε η τάση να αντιμετωπίζονται οι τουρκικές δηλώσεις ως κινήσεις εσωτερικής κατανάλωσης ή ως επικοινωνιακές εξάρσεις.
Όμως η Άγκυρα δείχνει να λειτουργεί διαφορετικά.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αποτελεί απλώς έναν χάρτη ή ένα σύνθημα. Πρόκειται για μια συνολική γεωπολιτική αντίληψη που έχει περάσει:
στη στρατιωτική σκέψη,
στην εξωτερική πολιτική,
στις ναυτικές ασκήσεις,
στις διεθνείς συμφωνίες,
και συνολικά στη στρατηγική αντίληψη του τουρκικού κράτους.
Αυτό είναι και το σημείο που κάνει πολλούς αναλυτές να μιλούν για μια νέα φάση πίεσης απέναντι στην Ελλάδα.
Γιατί όταν μια αναθεωρητική στρατηγική αποκτά θεσμικό χαρακτήρα, τότε παύει να είναι απλή ρητορική.
Η Τουρκία ακολουθεί σταθερά μια συγκεκριμένη μεθοδολογία.
Πρώτα δημιουργεί αφήγημα.
Μετά παρουσιάζει χάρτες.
Στη συνέχεια χτίζει θεωρητικό και νομικό υπόβαθρο.
Έπειτα ακολουθούν στρατιωτικές κινήσεις, ερευνητικές αποστολές, NAVTEX, διεθνείς συμφωνίες όπως εκείνη με τη Λιβύη και σταδιακή μεταφορά της συζήτησης στη διεθνή σκηνή.
Κάπως έτσι, μια ακραία διεκδίκηση επιχειρείται να εμφανιστεί ως «ανοιχτό ζήτημα προς διαπραγμάτευση».
Αυτό είναι το πραγματικό πεδίο σύγκρουσης.
Η αλλαγή της αντίληψης.
Η ψυχολογική και πολιτική φθορά.
Η σταδιακή μετατόπιση του τι θεωρείται «κανονικό».
Η Τουρκία φαίνεται να λειτουργεί με βάθος δεκαετιών και με την πεποίθηση ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της.
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη ανησυχία.
Όχι μόνο η στρατιωτική ισχύς, αλλά η στρατηγική συνέχεια.
Η Ελλάδα πολλές φορές αντιδρά στο εκάστοτε επεισόδιο, ενώ η Άγκυρα μοιάζει να χτίζει σταδιακά ένα νέο πλαίσιο πραγματικότητας στην περιοχή.
Από την άλλη πλευρά όμως χρειάζεται και ψυχραιμία.
Γιατί η σοβαρή γεωπολιτική ανάλυση δεν πρέπει να μετατρέπεται σε διαρκή πολεμική υστερία.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται φόβο.
Χρειάζεται:
εθνική στρατηγική,
διπλωματική συνέχεια,
αποτρεπτική ισχύ,
ενεργειακή ασφάλεια,
και κοινωνία που να κατανοεί πώς λειτουργεί η γεωπολιτική πίεση στον σύγχρονο κόσμο.
Γιατί πλέον οι μεγαλύτερες συγκρούσεις δεν ξεκινούν πάντα με στρατούς.
Πολλές φορές ξεκινούν με αφηγήματα.
Και αρκετές μάχες μπορεί να έχουν ήδη χαθεί πριν πέσει η πρώτη σφαίρα.